درس 1 - سوره عصر

به نام خداجون مهربون

هدف کلی: اُنس با قرآن کریم و علاقه به یادگیری آن

اهداف جزئی:

  • ایجاد علاقه به قرآن و حفظ سوره‌های کوچک
  • شرکت در بحث و گفت‌وگوهای کلاسی و پاسخ دادن به سؤالات
  • تصمیم‌گیری در انجام دادن فعالیت‌های روزانه و ارائه راه‌حل
  • افزایش گنجینه لغات و شعرخوانی
  • دست ورزی و تقویت عضلات دست
آغاز سخن بانام خدا و هم‌خوانی سوره عصر
عادت چله

با اشاره جمله زیر که مضمون سخنی از امام علی (ع) است با کودکان سخن بگویید:

بهترین کاری که ما می‌توانیم انجام دهیم، این است که دیگران را به انجام کارهای خوب تشویق کنیم.[1]

از کودکان بخواهید تا مواردی که دیگران را به کارهای خوب تشویق کرده‌اند بیان کنند.

 

[1] امام علی (ع) می‌فرمایند: بهترین کار مردم، فرمان دادن به کارهای خوب و معروف است (غررالحکم، ص 313).

مرورها بر اساس منحنی فراموشی

برای مرور درس‌های گذشته سؤالات ذیل را از نوآموزان بپرسید:

  • درس 35 جلد دوم: شما تابه‌حال در برابر کدام درخواست غیرمنطقی و اشتباه دیگران نه گفته‌اید و آن را انجام نداده‌اید؟
  • درس 33 جلد دوم: وقتی یک معلول را می‌بینید باید چگونه با او برخورد کنید؟ خدا را چگونه به خاطر نعمت سلامتی شکر می‌کنید؟
  • درس 27 جلد دوم: اگر یکی از اعضای خانواده شما مریض شود، چگونه از او مراقبت می‌کنید تا زودتر خوب شود؟
فعالیت ۱: کتاب کودک

تصویرخوانی و تفکر: به‌دقت به تصویر نگاه کنید، چه چیزهایی در تصویر می‌بینید؟ به نظر شما چرا ببعی آن‌قدر خوشحال است؟ چرا کفش‌های پای ببعی رنگارنگ است؟ به نظر شما خانم جوجه‌تیغی با بچه‌هایش می‌خواهند چه‌کاری انجام دهند؟

دست ورزی: از نوآموزان بخواهید تا خطوط خط‌چین بالای صفحه را با توجه به فلش‌ها، پررنگ کنند.

فعالیت 2: گوش دادن به سوره عصر و شعر

صوت سوره‌ی عصر را برای نوآموزان در کلاس پخش کنید، سپس از آن‌ها بخواهید که بار دوم با صوت هم‌خوانی کنند. سپس شعر سوره نصر را برای نوآموزان بخوانید و با حفظ ضرب‌آهنگ باهم هم‌خوانی کنید.

به عصر قسم خورد خدا

تو این سوره بچّه‌ها

می‌کنه آدم زیان

آگه نباشه ایمان

کارهای خوب که باشه

خدا هم راضی می‌شه

توکل کن بر خدا

صبور باشید تو کارها

همیشه و هرکجا

باشید به یاد خدا[1]

[1] شاعر: ملیحه حمزه علیان.

فعالیت 3: داستان «کفش‌های نیک‌بان»

به نام خدای مهربان سلام بچه‌های خوش‌زبان

در یک صبح زمستانی و سرد که آسمان تندتر برف‌ها را روی زمین می‌پاشید، ببعی کوچولو، آماده شد تا به مدرسه برود ولی هرکاری کرد در باز نشد، از پنجره به بیرون نگاهی انداخت، برف زیادی آمده بود و پشت در جمع شده بود. همین موقع، چشمش به پوپی که داشت به مدرسه می‌رفت افتاد که ناگهان برفِ یکی از شاخه‌ها روی سر پوپی ریخت و او را محکم به زمین زد. ببعی به‌زور در خانه را باز کرد و زود خودش را به دوستش رساند.

وای بچه‌ها! پوپی یکی از بال‌هایش شکسته بود و از درد گریه می‌کرد، ببعی زود به بقیه خبر داد تا به کمک پوپی بیایند، آخر او تنها نمی‌توانست این‌همه برف را کنار بزند، بعدازاینکه پوپی را از زیر برف‌ها بیرون آوردند، به پدر و مادر او خبر داد و آن‌ها هم او را به بیمارستان بردند. چه‌کار خوبی!

اما همین‌که ببعی خواست به‌طرف مدرسه برود دید کنار جایی که به دوستش کمک کرده بود زیر یک بوته علف برفی، دوتا کفش سفید که بندهای سبزی دارند افتاده است. جلوتر رفت، ناگهان یکی از بندها مثل یک مار سبز از جا بلند شد، بند کفش دیگر هم همین‌طور، ببعی ترسید، فکر کرد واقعاً آن‌ها مار هستند، پس عقب رفت. دو بند سبز با صدای بلند و باهم گفتند: سلام ببعی.

ببعی خیلی تعجب کرد، آن‌ها اسم او را از کجا می‌دانستند؟ چه جالب! بندها خندیدند و باهم گفتند: ببعی جان، ما دوتا دوست هستیم ما مراقب این کتانی‌های برفی هستیم تا هرکسی آن‌ها را نپوشد، آخر این کتانی‌ها، کتانی‌های معمولی نیستند، از سفیدترین و تمیزترین برف‌ها درست‌شده‌اند، فقط «نیک‌بان‌ها» می‌توانند آن‌ها را بپوشند.

ببعی خندید و از حرف بندهای سبز خوشش آمد، کنار کفش‌ها نشست و گفت: نیک‌بان؟ چه جالب، یعنی چی؟

بندهای سبز خندیدند و گفتند، نیک‌بان به کسی گفته می‌شود که از نیکی‌ها و خوبی‌ها نگهبانی می‌کند و به بقیه هم کمک می‌کند تا کارهای خوب انجام دهند و کارهای زشت انجام ندهند. ما دوتا، دنبال کسی می‌گردیم که نیک‌بان باشد و این کتانی‌ها را بتواند پایش کند؟ راستی تو چرا امتحان نمی‌کنی؟

ببعی، لبخندی زد و کفش‌ها را پایش کرد، گرم بودند، خیلی زود بندها خودشان بسته شدند و گره زیبایی شد. کفش‌ها زود به پاهای ببعی چسبیدند و محکم شدند، بله درست اندازه پای ببعی بودند.

بندهای سبز صدا زدند: چه عالی، ببعی معلوم است تو همان کسی هستی که باید این کفش‌ها را بپوشد، چون تو همه را صدا کردی که کمک پوپی کنند پس معلوم می‌شود تو می‌توانی یک «نیک‌بان» شوی.

فقط سه روز وقت داری، این کفش‌ها بعد از سه روز آب می‌شوند، پس اگر می‌خواهی برای همیشه پیش تو بمانیم، به دیگران بگو کار خوب کنند و هرکس کار بدی می‌کرد، به او بگو تا نکند، آن‌وقت تو یک «نیک‌بان» هستی. ببعی هم قبول کرد، او نمی‌خواست کتانی‌های به آن قشنگی را از دست بدهد.

او روز اول در کلاس دید که نازپری وقتی گندم می‌خورد، خیلی از آن‌ها را روی زمین می‌ریزد، پس با مهربانی به او گفت: دوست من! این گندم‌ها نعمت‌های خدا هستند که نباید روی زمین ریخته و کثیف شوند، چون دیگرکسی نمی‌تواند آن‌ها را بخورد که ناگهان دید جلوی کتانی‌ها آبی شد.

او فردا در زمین بازی دید پرپری و فیلو باهم دعوا می‌کنند؛ دعوا بر سر اینکه چه‌کسی اول با توپ‌بازی کند، پس جلو رفت و گفت: دوستان خوبم، با دعوا کردن، هم دوستی شما خراب می‌شود، هم هیچ‌کدام از بازی لذت نمی‌برید. به‌جای اینکه هرکدام از شما تنهایی با توپ‌بازی کند، بیایید با یکدیگر بازی کنید. همین موقع ناگهان زیر کفش‌ها هم صورتی شد.

روز سوم ببعی داشت از مدرسه به خانه برمی‌گشت که دید خانم جوجه‌تیغی با 5 بچه‌اش می‌خواهد از روی پل رودخانه عبور کند ولی برف‌ها جلوی راهش است. زود دوستانش را صدا زد و گفت: بچه‌ها بیاید، بیایید کمک کنیم تا پل را تمیز کنیم، حتماً خدا این کار ما را دوست دارد. وقتی پل از برف تمیز شد، ناگهان کفش‌های ببعی تکانی خوردند و مثل رنگین‌کمان پر از رنگ گل‌های بهاری شدند، بندهای سبز با خنده داد زدند: آفرین ببعی! حالا تو یک «نیک‌بان» واقعی هستی، ما از امروز پیش تو می‌مانیم. ببعی هم خندید و داد زد: هورا، خدایا شکرت، کفش‌ها مال من شد.

فعالیت 4: بحث و گفت‌وگو

در کنار مفاهیمی که در سوره عصر بیان‌شده ازجمله ایمان به خدا و انجام کارهای نیک، یکی دیگر از مفاهیم مطرح‌شده در این سوره، دعوت دیگران به کارهای خوب، ازجمله صبر و کارهای درست و حق است. در مورد انجام کارهای خوب و دعوت دیگران به انجام آن، با نوآموزان بحث و گفت‌وگو کنید. بدین منظور می‌توانید با طرح سؤالات ذیل، از نوآموزان بخواهید به پرسش‌ها، پاسخ دهند و نظرات خود را بیان کنند.

به نظر شما به چه‌کارهایی می‌گوییم کار خوب و نیک؟

آیا تابه‌حال دیگران را دعوت به انجام کارهای خوب کرده‌اید؟

ابتدای داستان، ببعی چه‌کار خوبی کرد؟

نیک‌بان یعنی چه؟ (کسی که از خوبی‌ها نگهبانی می‌کند و مواظب است که دوست‌هایش هم کار خوب انجام دهند و کار زشت انجام ندهند.)

برای اینکه شما هم نیک‌بان شوید چه‌کارهایی باید انجام دهید؟

پیشنهاد به مربی: از امروز می‌توانید یک مسئولیت با نام «نیک‌بان» در کلاس ایجاد کنید و یک کارت گردن‌آویز هم به فردی که نیک‌بان می‌شود اختصاص دهید. کار نیک‌بان این است که کارهای خوبی که در کلاس و خانه باید انجام شود، علاوه بر اینکه خود انجام می‌دهد، به دیگران هم یادآوری می‌کند و آن‌ها را تشویق به انجام آن کار می‌کند و اگر کسی کار بدی انجام دهد، سعی می‌کند از آن جلوگیری کند. این مسئله موجب افزایش اعتمادبه‌نفس و مسئولیت‌پذیری کودک می‌گردد.

 

فعالیت پیشنهادی: شعر «نیک‌بان شدن ببعی»

شعر زیر را با نوآموزان هم‌خوانی کنید. برای جذابیت بیشتر، از کودکان بخواهید در برخی بندها با دست زدن و در برخی با پا زدن به شعر ضرب‌آهنگ دهند و هنگام هم‌خوانی، نمایش کارهایی که در شعر گفته‌شده را انجام دهند. این مسئله سبب می‌شود تا کودکان عمیق‌تر مفاهیم دروس را یاد بگیرند.

ببعی دید که زیر برف
به بقیه گفت اومدن
نازپری توی مدرسه
گفت اینا نعمت خدان
پرپری و فیلو رو دید
گفت کارتون خیلی بَده
کنار رودخونه که رفت
جوجه تیغی می خواد بره
دوستاشو گفت زودی بیاین
تا از رو پل بازم برن
گفتن همه ببعی جون
کارهای خوب خوب می‌کنی
مواظبی از کار بد
دلت می خواد تموم ما
پوپی بالش شکسته بود
بردن به دکتر اونو زود
گندمارو می‌ریخت زمین
نریز اونارو بعد از این
یه گوشه دعوا می کنن
دوستی خوبه، دوستای من
دید راه پل بسته شده
نمی تونه خسته شده
باز کنیم این راه و یواش
جوجه تیغی، با بچه هاش
تو «نیکبانی» برای ما
دوسِت داره خیلی خدا
همیشه هر جا دور باشیم
با خوبی جور جور باشیم[1]

 

[1] طیبه شامانی (طناز)

پیشنهادات
لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ، و با استفاده از طراحان گرافیک است، چاپگرها و متون بلکه روزنامه و مجله در ستون و سطرآنچنان که لازم است، و برای شرایط فعلی تکنولوژی مورد نیاز، و کاربردهای متنوع با هدف بهبود ابزارهای کاربردی می باشد، کتابهای زیادی در شصت و سه درصد گذشته حال و آینده، شناخت فراوان جامعه و متخصصان را می طلبد، تا با نرم افزارها شناخت بیشتری را برای طراحان رایانه ای علی الخصوص طراحان خلاقی، و فرهنگ پیشرو در زبان فارسی ایجاد کرد، در این صورت می توان امید داشت که تمام و دشواری موجود در ارائه راهکارها، و شرایط سخت تایپ به پایان رسد و زمان مورد نیاز شامل حروفچینی دستاوردهای اصلی، و جوابگوی سوالات پیوسته اهل دنیای موجود طراحی اساسا مورد استفاده قرار گیرد.